Door Cees van Rhienen

Naast de Gouden, Zilveren en Bronzen Vleermuis, opent het bestuur van het Nederlands Thrillerfestival een bijzondere eregalerij. In dit geval is hier geen prijs aan verbonden. Deze voortaan jaarlijks terugkerende rubriek heet: “Eerbetoon”. Als er iemand is die zowel bij lezers als auteurs sterk tot de verbeelding spreekt en zeker niet in deze eregalerij mag ontbreken, is dat Agatha Christie. Op 15 september 1890 in de Britse plaats Torquay als Agatha Mary Clarissa Miller geboren en gestorven in Wallingford op 12 januari 1976 heeft deze Dame een ongelooflijk indrukwekkend oeuvre achtergelaten. De hoogste tijd om haar werk eens op een rijtje te zetten.

De kleine Agatha is een rustig en wat dromerig meisje. Haar zus en broer zijn veel ouder en in de buurt wonen weinig kinderen. Ze speelt daarom veel alleen en is vaak samen met haar moeder, aan wie ze zich sterk hecht. Agatha gaat niet naar school. Haar moeder vindt dat niet nodig. Zij en Madge geven Agatha thuisonderwijs en leren haar piano- en mandolinespelen. Lezen en schrijven zou Agatha pas vanaf haar achtste moeten leren, vindt haar moeder, maar ze leert zich dit uit nieuwsgierigheid naar boeken, al zelf als ze vier en vijf jaar oud is. In 1896 vertrekt het gezin vanwege de gezondheidsproblemen van vader Frederick naar Zuid-Frankrijk. Deze streek staat bekend om haar warme klimaat en zuivere lucht. De Millers blijven er zes maanden. Agatha leert hier een paar Franse woordjes. In 1901 sterft haar vader aan een acute longaandoening.

In 1912 heeft Agatha de ervaringen uit een reis naar Caïro verwerkt in haar eerste roman Snow Upon the Desert en legt dit voor aan de bekende auteur Eden Phillpotts, die bij de Millers in de buurt woont. Phillpotts vindt dat Agatha ’talent voor dialoog’ heeft, maar adviseert haar het werk opzij te leggen en vooral verder te gaan met schrijven. In 1914 ontmoet ze op een dansfeest de legerofficier Archibald Christie (‘Archie’) en beiden raken snel verliefd. Archie doet haar na drie maanden al een huwelijksaanzoek, dat ze accepteert. De Eerste Wereldoorlog breekt kort daarna uit en Archie wordt in Frankrijk gestationeerd voor de RAF. Tijdens de kerstperiode is Archie even op verlof in Engeland en het stel maakt van deze gelegenheid gebruik om op kerstavond snel te trouwen. Kort na kerst vertrekt Archie weer naar Frankrijk. Agatha gaat eerst als verpleegster en later als apothekersassistente in een militair noodhospitaal in Torquay werken. Hier maakt ze voor het eerst kennis met diverse soorten vergif.

Agatha leest graag detectiveromans en in het bijzonder Sherlock Holmes van Sir Arthur Conan Doyle, die samen met zijn vriend Watson misdaden oplost. Hieruit haalt Agatha veel inspiratie. In 1916 had ze haar eerste misdaadroman al geschreven, aangemoedigd door haar moeder: The Mysterious Affair at Styles. Hiermee wint ze de oude weddenschap met haar zus. Haar detective, de inmiddels wereldberoemde en sterk tot de verbeelding sprekende Hercule Poirot, wordt in dit verhaal geïntroduceerd. Later werd daar nog de niet minder bekende, legendarische en eigenzinnige Miss Marple aan toegevoegd.

Koningin Mary verzocht Agatha Christie ter gelegenheid van haar tachtigste verjaardag een hoorspel voor BBC Radio te schrijven. 30 mei 1947 werd dit uitgezonden onder de naam Three Blind Mice (Drie blinde muizen), een in 1948 gepubliceerde novelle, die de basis vormde voor het toneelstuk The Mousetrap. The Mousetrap is de langstlopende toneelvoorstelling ter wereld en staat als zodanig in het Guinness Book of Records vermeld. Op 25 november 1952 vond de première ervan plaats, in het Ambassadors Theatre in Londen. Op 23 maart 1974 verhuisde het toneelstuk naar het St. Martin’s Theatre, waar het heden ten dage nog steeds dagelijks wordt opgevoerd, bovendien zeer vaak voor een uitverkochte zaal.

Dame Agatha Mary Clarissa Miller groeide uit tot een van de meest succesvolle auteurs aller tijden. Haar werken zijn in ten minste 108 talen vertaald, en er zijn er wereldwijd ruim 3 miljard van verkocht. Agatha Christies oeuvre omvat 66 detectiveromans, 20 toneelstukken, 4 non-fictiewerken, 6 romans onder het pseudoniem Mary Westmacott en ongeveer 150 kortverhalen. Er zijn bijna 200 verfilmingen van en over Christies werk en over het leven van de auteur op het witte doek en de beeldbuis verschenen. Ze wordt gemist…

—

Foto: Wikipedia