Door Cees van Rhienen

Naast de Gouden, Zilveren en Bronzen Vleermuis, opent het bestuur van het Nederlands Thrillerfestival een bijzondere eregalerij. In dit geval is hier geen auteursprijs aan verbonden. Wel kan het lezerspubliek vanaf 2023 een overleden auteur voordragen waarvan de indiener vindt dat die auteur een plaats verdient in deze eregalerij. Deze jaarlijks terugkerende rubriek heet: “Eerbetoon”.

Voor 2023 is gekozen voor de Zweedse auteur Henning Mankell, voorgedragen door Gerard Nanne.

Een naam die zeker niet mag ontbreken is van de Zweedse auteur Henning Mankell. Al voor de ‘Scandinavische thriller’ een algemeen begrip werd, had hij al een flink aantal boeken op zijn naam staan. Van zijn hand verschenen literaire romans, misdaadromans, jeugdboeken en toneelstukken. Zijn boeken worden in meer dan dertig landen uitgegeven. In Nederland en België heeft Mankell zijn bekendheid vooral te danken aan de Wallander-serie: een reeks over de eigenwijze inspecteur Kurt Wallander uit Ystad. In 2002 kreeg deze boekenreeks een vervolg met het eerste boek over Kurt Wallanders dochter Linda die eveneens politieinspecteur werd.

Mankell groeide op in Sveg (Härjedalen) en Borås (Västergötland). Zijn vader was rechter en zijn grootvader, ook genaamd Henning Mankell (1868–1930), was een componist van voornamelijk pianomuziek. Reeds als 20-jarige was hij schrijver en assistent-regisseur aan het Rikstheatret in Stockholm. Hij werkte ook voor diverse andere Zweedse theaters. In 1985 richtte hij het Avenida Theater in Maputo (Mozambique) op. Hij woonde afwisselend in Mozambique en in zijn vaderland Zweden. Hij richtte zijn eigen uitgeverij Leopard Förlag op om jong talent uit Afrika en Zweden te ondersteunen.

Hij was van 1998 tot zijn dood getrouwd met Eva Bergman (geboren 5 september 1945), dochter van de filmregisseur Ingmar Bergman en zelf ook filmregisseur. Henning Mankell heeft uit verschillende relaties vier zoons: Thomas, Marius, Morten en Jon.

De Wallander-romans van Mankell werden verfilmd in de vorm van televisiefilms door de Zweedse STV met Rolf Lassgård in de hoofdrol. Er bestaat ook de televisieserie Wallander, gebaseerd op ongepubliceerde, korte verhalen van Henning Mankell, waarin Kurt Wallander gespeeld wordt door Krister Henriksson. In een derde, Engelstalige BBC-serie wordt Kurt Wallander gespeeld door Kenneth Branagh. In april 2009 ontving deze serie een BAFTA voor Best Drama Series.

Ook andere boeken van Henning Mankell zijn verfilmd en genieten nog steeds een grote populariteit.

Henning Mankell bedacht en schreef in 2009-2010 ook de scripts voor enkele Tatort-afleveringen van de NDR, spelend in Kiel met Axel Milberg als Hauptkommissar Borowski.

De auteur stond bekend om zijn politiek activisme. Zo verhief Mankell in de loop der decennia al zijn stem tegen de Vietnamoorlog, het apartheidsregime in Zuid-Afrika en de manier waarop het westen zijn voormalige koloniën in de steek laat. Ook in zijn boeken verwerkte de auteur veel maatschappijkritiek. Mankell was aan boord van het Zweedse schip Sofia, een van de zes schepen in het hulpkonvooi voor de Gazastrook die op maandagochtend 31 mei 2010 werden geënterd door Israëlische commando’s.

Bij Henning Mankell werd in januari 2014 longkanker gediagnosticeerd. Hierover schreef hij het boek Drijfzand, dat in 2015 uitkwam. Hij overleed in oktober 2015 op 67-jarige leeftijd. Hij wordt gemist…

—

Foto: Wikipedia/David-Shanbone